To, czy firmy przestrzegały nowych przepisów dotyczących ograniczenia handlu w niedziele sprawdzali pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy.

Z informacji podanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dowiadujemy się, że Państwowa Inspekcja Pracy 11 i 18 marca skontrolowała ok. 12 tys. placówek handlowych. 60% spośród nich było zamkniętych. Ponad 5 tys. otwartych placówek handlowych zostało poddanych kontroli.

Jak już zapewne wiecie ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni weszła w życie 1 marca 2018 r. Wprowadza ona nie tylko zakazy dotyczące handlu oraz pracy w handlu, ale również szereg kar, które będą mogły spotkać przedsiębiorców, w przypadku naruszenia tego zakazu.

Do jakich osób ma zastosowanie ustawa?
W niedziele i święta przedsiębiorca nie może powierzać innym osobom wykonywania pracy w handlu, również nieodpłatnie, np. rodzinie. Zakaz ten odnosi się zarówno do pracowników (czyli osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę) oraz pracowników tymczasowych jak i do osób wykonujących pracę a podstawie umów cywilnoprawnych (umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy o dzieło, umowy agencyjnej).

Co więcej zakaz ten dotyczy nie tylko samego wykonywania pracy w handlu (czyli czystej sprzedaży) ale również czynności związanych z handlem, jak np. magazynowanie towarów czy ich inwentaryzacja.

 

Jakie godziny obowiązuje zakaz handlu w niedzielę i święta?

Przez niedzielę należy rozumieć 24 kolejne godziny przypadające pomiędzy godziną 24.00 w sobotę a godziną 24.00 w niedzielę. Analogicznie wyglądać to w przypadku świąt – między godziną 24.00 w dniu poprzedzającym święto a godziną 24.00 w święto.

 

Zakaz handlu w niedziele – kiedy sklepy będą zamknięte?

Ustawa przewiduje zakaz handlu przez 23 niedziele w 2018 roku. Sklepy i inne placówki handlowe  będą otwarte tylko w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca a także  w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.

Dni objęte zakazem handlu w 2018 r.:

  • 11 marca
  • 18 marca
  • 31 marca – sobota (praca dozwolona do godz. 14.00)
  • 1 kwietnia (pierwszy dzień Wielkiej Nocy)
  • 8 kwietnia
  • 15 kwietnia
  • 22 kwietnia
  • 13 maja
  • 20 maja
  • 10 czerwca
  • 17 czerwca
  • 8 lipca
  • 15 lipca
  • 22 lipca
  • 12 sierpnia
  • 19 sierpnia
  • 9 września
  • 16 września
  • 23 września
  • 14 października
  • 21 października
  • 11 listopada (Narodowe Święto Niepodległości)
  • 18 listopada
  • 9 grudnia
  • 24 grudnia – poniedziałek (praca dozwolona do godz. 14.00).

 

Zakaz handlu w niedziele w kolejnych latach

Rok 2018 jest przełomowy dla nowej ustawy, jednak warto zaznaczyć, że w zbliżających się latach będzie bardziej rygorystycznie. W 2019 roku zakupy będzie można zrobić jedynie w ostatnią niedzielę każdego miesiąca, a także w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.  Natomiast w 2020 roku zakaz handlu będzie obowiązywał w prawie każdą niedzielę. Wyjątek będzie stanowiło siedem niedziel w roku, w których ruch zakupowy będzie zwiększony. Konkretnie będą to 3 przedświąteczne niedziele jw., a także ostatnie niedziele przypadające w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.

 

Kto może handlować w niedzielę?

Przepisy ustawy o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta stosuje się do wszystkich przedsiębiorców wykonujących zarobkowa działalność gospodarczą. Jak już pewnie wiecie są jednak podmioty, których zakaz ten nie dotyczy. Wśród nich możemy wyróżnić m.in.:

  • sklepy na dworcach autobusowych i kolejowych, a także na portach lotniczych  i stacjach paliw płynnych, w portach morskich i rzecznych;
  • piekarnie, cukiernie lodziarnie i kwiaciarnie, o ile ta działalność dominuje w danym sklepie;
  • placówki handlowe sprzedające kwiaty, wiązanki i znicze przy cmentarzach;
  • zakłady pogrzebowe;
  • placówki handlowe działające na terenie garnizonów;
  • apteki i punkty apteczne, a także hurtownie farmaceutyczne;
  • placówki pocztowe;
  • w placówkach handlowych, w których przeważa działalność gastronomiczna;
  • placówki handlowe w zakładach hotelarskich;
  • sklepy na terenie jednostek penitencjarnych;
  • placówki handlowe, w których dominuje działalność z zakresu kultury, sportu, oświaty, wypoczynku i turystyki;
  • placówki handlowe, w których przeważa handel pamiątkami, upominkami i dewocjonaliami;
  • placówki handlowe, w których przeważa handel prasą, biletami komunikacji miejskiej, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych, wyrobami tytoniowymi;
  • placówki handlowe w obiektach infrastruktury krytycznej;
  • giełdy rolnicze oraz placówki handlowe prowadzące działalność częściami zamiennymi i maszynami rolniczymi;
  • zakłady lecznicze dla zwierząt;
  • całodobowe i całodzienne placówki handlowe w zakładach leczniczych oraz innych placówkach służby zdrowia.

Zakaz nie będzie dotyczył również e-sklepów, o ile handel ma charakter zautomatyzowany.

Pozostałe placówki handlowe będą mogły być otwarte, o ile handel będzie prowadził bezpośrednio właściciel.

 

O czym jeszcze mówi ustawa?

Ustawa uchwalona przez sejm nie określa tylko niedziel z zakazem handlu. Również w przypadku 24 grudnia oraz soboty bezpośrednio poprzedzającej pierwszy dzień Wielkiej Nocy handel będzie zakazany. W tym przypadku zakaz obowiązywać będzie od godziny 14. Nie będzie on dotyczył jednak działalności, które ustawowo są zwolnione z zakazu. Pozostałe warunki pozostają bez zmian. Przedsiębiorca nie może powierzyć pracy w handlu swoim pracownikom ani osobom wykonującym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Nieodpłatne powierzenie pracy w handlu w tych dniach również jest zakazane.

Co więcej, jeżeli 24 grudnia lub sobota przed Wielką Nocą są dla pracownika dniami pracy, to pracodawca zobowiązany będzie do zapłaty pracownikowi wynagrodzenia tak, jak gdyby pracował również po godzinie 14. Ma to być wynagrodzenie urlopowe.

 

Jakie kary za nieprzestrzeganie zakazu?

 Jeżeli pomimo zakazu handlu przedsiębiorca powierzy pracę w handlu w niedziele, święto, 24 grudnia po godzinie 14 lub w sobotę przed Wielką Nocą po godzinie 14 może zostać ukarany karą grzywny w wysokości od 1 000 zł do 100 000 zł.

 

A teraz przedstawimy Wam kilka odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przez naszych Klientów, odnośnie obowiązującej ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.

Czy przedsiębiorca będący osobą fizyczną prowadzący handel osobiście we własnym imieniu i na własny rachunek, może w niedziele i święta korzystać z pomocy członków rodziny?

 Art. 4 ustawy jasno określa zakaz powierzania wykonywania pracy nieodpłatnie w placówkach handlowych w niedzielę i święta.

Jednak wspólne stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Państwowej Inspekcji Pracy brzmi następująco: „korzystanie z okazjonalnej i nieodpłatnej pomocy członków rodziny w takim przypadku nie narusza przepisów ustawy. Osoby te nie mogą jednak być pracownikami lub zatrudnionymi u takiego przedsiębiorcy i wykonywać odpłatnej pracy w inne dni tygodnia”.

 

W jaki sposób inspektor pracy ma zidentyfikować „przeważającą działalność” ?  Czy w tym zakresie należy brać pod uwagę jedynie wpis do CEiDG, czy też istotne jest także, czy w danej placówce przedsiębiorca faktycznie prowadzi handel danym asortymentem?

 Zgodnie z art. 6 ust 2 ustawy ma być to rodzaj przeważającej działalności wskazany we wniosku o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej.

Inspektor pracy oceniając rodzaj przeważającej działalności gospodarczej może zażądać wglądu do wniosku o wpis. W przypadku stwierdzenia podczas kontroli, że dany rodzaj działalności wynikający z wpisu do rejestru w ogóle nie jest wykonywany w danej placówce, podmiot nie może korzystać z wyłączenia. Zatem przeważająca działalność powinna być faktycznie prowadzona w placówce handlowej i pokrywać się z danymi z rejestru.

Trudno określić jak PIP będzie to kontrolować i badać. Czy weźmie pod uwagę wielkość obrotów, zysków, powierzchnię handlową przeważającej działalności, czy liczbę pracowników.

Prawnicy zwracają uwagę, że o tym, co jest przeważającą działalnością firmy, decyduje w zasadzie wyłącznie zapis w dokumentach rejestracyjnych.

 

AUTOR: Joanna Dunaj
Specjalista ds. kadr i płac

Źródło:

  1. Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. 2018 poz. 305)
  2. mpips.gov.pl
No Comments

About the Author

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *