Mały ZUS, Ulga na Start, Mały ZUS Plus – podstawowe informacje

Prowadząc swoją działalność, przedsiębiorca ma obowiązek opłacać m.in. składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jakie ulgi w opłatach tych składek przysługują początkującemu przedsiębiorcy? Przedstawiamy podstawowe informacje na temat składek ZUS.


Kim jest przedsiębiorca?

Zgodnie z zapisami Prawa Przedsiębiorców przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna wykonująca działalność gospodarczą, czyli zorganizowaną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Ważne: działalność nieewidencjonowana (nierejestrowana) nie stanowi działalności gospodarczej.


Ulga na start

Osoba fizyczna, która podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia może skorzystać z tzw. ulgi na start.
“Ulga na start” uprawnia do nieopłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez 6 miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia, w którym została podjęta działalność.

Ważne: Działalność objęta ulgą na start nie może być wykonywana przez przedsiębiorcę na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Przykładowo, ulga na start nie przysługuje osobie fizycznej, która w poprzednim roku sprzątała biuro na podstawie umowy o pracę, a następnie rozwiązała tą umowę i założyła działalność gospodarczą w ramach której wykonuje usługę sprzątania na rzecz byłego już pracodawcy.


Mały ZUS

Mały ZUS wiąże się z odprowadzaniem niższych, proporcjonalnych do przychodu składek na ubezpieczenie społeczne. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wykonujących działalność gospodarczą, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Przepisy o małym ZUS nie mają zastosowania do osób, które:

1) prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność;
2) wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Mały ZUS pozwala na obniżenie podstawy wymiaru składek tylko w przypadku ubezpieczeń społecznych (tj. emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego). Składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy płacić w pełnej wysokości.


Mały ZUS Plus (MZUS+)

Z opcji Mały ZUS Plus mogą skorzystać Ci przedsiębiorcy, których roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 tysięcy złotych. Podstawa wymiaru składek MZUS+ jest w tym przypadku uzależniona od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o PIT (uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym) i nie może przekroczyć poziomu 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego na dany rok kalendarzowy, a także być niższa niż 30% wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.

Podstawę wymiaru składek w ramach MZUS+ ubezpieczony ustala na dany rok kalendarzowy. Aby to zrobić trzeba pomnożyć przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym przez 0,5. Otrzymany wynik zaokrąglamy do pełnych groszy.


Przeciętny dochód = (Roczny dochód uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym) * 30 / (liczba dni kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym)


Autor: Ewelina Ośka

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018 poz. 646)